İMAR UYGULAMALARINDA HİSSE HATALARI

 

İMAR UYGULAMALARINDA HİSSE HATALARI
Metin BEYAZ / Tapu ve Kadastro Başmüfettişi
İmar uygulamalarına tabi parsellerde hisse hatası üç aşamada yapılabi­lir.
A – Uygulama öncesi yapılan hisse hatası,
B – Uygulama sırasında yapılan hisse hatası,
C – Tescil sırasında yapılan hisse hatası.
A – Uygulama Öncesi Yapılan Hisse Hatası
Henüz imar uygulaması yapılmadan önce tapu müdürlüğünde ya­pılan hisseli satış işlemlerinde hisse büyütmesi sırasında yanlışlık yapılmış olması nedeniyle tüm hissedarların payları toplandığında paydadan büyük ya da küçük gelebilmektedir.
Bu gibi durumlarda hisse hatasının hangi işlemde yapıldığı tespit edilerek Tapu Sicil Tüzüğünün 74’üncü maddesi gereğince ilgilisinden muvafakat istenerek durum düzeltilebilir… Ancak ilgililerin muvafakat etmemesi halinde bunun tescile engel olmayacağına dair Genel Müdürlük talimatları bulunmaktadır. Buna göre;
“….. Bilindiği gibi, 1477 nolu genelgede, 3194 sayılı Kanunun 18’inci maddesi uygulamasına giren kadastro parsellerindeki ayni ve şahsi hakların, takyit ve tedbirlerin, uygulamanın tesciline engel teşkil etmediği, kadastro parseli üzerindeki tüm ayni ve şahsi hakların, takyit ve tedbirlerin yeni imar parsellerine olduğu gibi aktarılması gerektiği belirtilmiştir.
Dolayısıyla, uygulamaya giren kadastro parsellerindeki bir hisse hatası da tescile engel olmamaktadır. Tapu Müdürlüğünce yapılması gereken şey, kadastro parselinde hisselerde hata da olsa, aynen olduğu gibi yeni imar parsellerine taşıyarak, ondan sonra gerekli düzeltmelerin Medeni Kanunun 935 (Yeni md:1927) ve Tapu Sicil Tüzüğünün 85’inci (Yeni md:74) maddelerine istinaden muvafakat ya da mahkeme kararı ile yapılması olduğundan, önce hisse hatasının düzeltilip sonra uygulamanın tescilinin beklenmesi hatalıdır.
Bu nedenle, öncelikle kesinleşmiş olan ve ….. Mahallesi, 352 ve 354 adaların muhtelif parsellerini kapsayan söz konusu imar uygulamasının ada dağıtım cetvelleri doğrultusunda tapu kütüklerine tescillerinin yapılmasından sonra 352ada 11 parselden oluşan imar 1184 ada 1 parselin tapu kütüğünün beyanlar hanesine ‘352 ada 11 parselin kadastro tahdit ve tespiti sırasında hissedarlarda H’nin 70/4032 olan hissesinin 170/4032 ve R’nin 475/4932 olan hissesinin 175/4032 olarak hatalı şekilde kesinleştirilmiş olduğundan adı geçen H ve R dahil olmak üzere bu imar parsellerinin tüm hissedarlarının (ölmüşse mirasçılarının) M.K’nın 935 (Yeni md:1027) ve T.S.T’nin 85’inci maddesi (Yeni md:74) gereğince yazılı talep ve muvafakatleri alınmak suretiyle veya mahkeme kararıyla bu hisse hatalarının düzeltilmesi gerektiği’ hususunda belirtme yapılarak, düzenlenecek imar tapularının ilgililere verilmesi gerekmektedir…..”(TKGM–Tasarruf İşl.Dairesi Başkanlığının 12.06.1995 tarih, 2394 sayılı talimatı.)
B – Uygulama Sırasında Yapılan Hisse Hatası
Uygulamaya tabi kadastro parselinde herhangi bir hisse hatası olmadığı halde uygulama sırasında hisse hatası yapılmışsa ve bu hata tescil öncesi kontrol sırasında tapu müdürlüğünce fark edilmişse; işlem dosyası red­dedilip, belediyeye geri gönderilmelidir.
Belediyece de bir üst başlıkta bahsedildiği üzere doğru hisselendirmelere göre yeniden düzenlenecek dağıtım cetvelleri askı ilânına çıkarılarak kesinleştikten sonra tesciller yapılmalıdır.
Bu şekilde yapılan hata tescil sonrası fark edilmişse;
Aynı şekilde, konu belediyeye intikal ettirilmeli ve belediyece, ilgili parselin bulunduğu adada imar tadilatının yapılması sağlanmalıdır.
(Tapu müdürlüğünce konu belediyeye intikal ettirilirken, aynı par­sellerin tapu kütüğünün Beyanlar hanesine de gerekli belirtim yapılır.)
Tadilat için belediye encümeninin kararı yeterli değildir. Yukarıda bah­sedildiği üzere doğru hisselere göre yeniden dağıtım cetveli düzenlenmeli, ilâna çıkartılarak kesinleştirilmelidir.
Kesinleşmiş yeni dağıtım cetvellerine göre parsellerin tescili tapu kütü­ğünde yeni açılacak sayfalara tescil edilir ve tadilata konu parsellerin eski sayfaları kapatılır.
C – Tescil Sırasında Hisse Hatası Yapılması
Uygulamaya tabi parselde ve yapılan uygulamada herhangi bir hisse hatası bulunmadığı halde tescil sırasında hata yapılmış olabilir.
Bu şekilde yapılan hatanın sonradan fark edilmesi halinde düzeltmenin nasıl yapılacağı konusunda Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yönlen­dirmesi şu şekildedir;
“..... ilgili tapu müdürlüğünce yapılan hatalı tescil nedeniyle di­lekçi D.D. ile N.Y’e eksik pay, R.G. ile Ş.A’ya ise fazla pay verildiğinden, ilgililere yazılı tebligat yapılarak, Medeni Kanunun 934/2 nci (yeni Kanunun 1026 ncı) maddesi gereğince bir aylık süre verilip, yazılı muvafakatlerini vermemeleri ya da dava açmamaları halinde hatalı işlemin re’sen düzeltile­bileceğini belirtmesi,
Verilen bu süre içerisinde, ilgililerin dava açmayacaklarının bildiril­mesi ya da cevap verilmemesi halinde, hatalı tescil işlemi re’sen düzeltilerek Medeni Kanunun 927’nci (Yeni Kanun 1019’uncu) maddesi uyarınca, işlem sonucundan ilgililere duyuru yapılması, gerekmektedir.” (TKGM–Tasarruf İşl.Da.Başkanlığının 20.10.1997 tarih, 564–3718 sayılı talimatı